De NPO Radio 2 Top 2000 is altijd in beweging. Trends zijn dan ook altijd in de lijst te zien. In de afgelopen jaren zagen we bijvoorbeeld de eerste K-pop- en afrobeatartiesten in de lijst terechtkomen. Een trend die momenteel sterk in opkomst is – bijvoorbeeld in de charts – is die van AI muziek. Dit is een controversieel punt, want is dit wel muziek die in hitlijsten en allertijdenlijsten hoort? In deze post lees je argumenten voor en tegen.
Er is al AI in de lijst sinds 2023
Laten we een belangrijk punt als eerste benoemen. Er is al muziek waarin AI een factor speelt in de lijst te vinden. In 2023 kwam namelijk Now and Then van The Beatles in de lijst. Dit nummer is weliswaar door de leden van The Beatles ooit ingespeeld, maar de kwaliteit was heel laag. En omdat John Lennon werd doodgeschoten in 1980, kon het nooit worden afgemaakt. Door de hulp van AI konden kwaliteitsproblemen zoals een brom die door de originele opname te horen was, worden opgelost. Deze wijze van gebruik van AI is anders dan de generieke wijze van gebruik, waarmee echt iets wordt gegenereerd.
Van Spongebob tot AI: is de lijst onbegrensd?
Trekken we het iets breder dan AI alleen, dan kunnen we stellen dat er tot nu toe eigenlijk voor alles wel een plek was in de lijst. Van hele obscure genres zoals pianomuziek en metal, tot openingstunes van kinderseries als Pokemon en Spongebob en allerlei nummers die aan een gebeurtenis buiten de muziek te koppelen waren. Wanneer je het door die lens bekijkt, is er eigenlijk geen reden waarom AI muziek niet in de lijst zou mogen als erop gestemd wordt.
Hoe zit het met rechten?
Er zijn echter natuurlijk wel allerlei andere punten van aandacht als het om AI muziek gaat. Denk bijvoorbeeld aan rechten van artiesten. Voor een cover zoals die van Papaoutai van Stomae zal toch in ieder geval het rechtmatige deel van de inkomsten aan de auteur zijn afgedragen. Maar ook wanneer je wat dieper kijkt zijn er problemen. AI creëert wel, maar ook niet. De modellen zijn immers getraind met dat wat al bestaat. Daardoor voelt het voor sommigen als vermomde diefstal. Maakt men met AI een afrobeatversie van Papaoutai? Dan is dat eigenlijk gebaseerd op alle afrobeat waarmee het getraind is. Hoe gaan we daar dan mee om?
De insteek van de lijst
De Top 2000 is niet alleen maar een lijst met muziek. Het gaat om veel meer. Zoals eerder al gezegd, spelen bijvoorbeeld actualiteiten altijd een rol in het stemgedrag. Ook herinneringen en nostalgie spelen een rol. Dit heeft allemaal met de ziel van de muziek te maken. En die ziel ontbreekt simpelweg wanneer het lied uit software is komen rollen. Dit kan een reden zijn om er niet in mee te willen gaan. Algoritmische generieke muziek - gericht op dat wat het beste werkt in plaats van verkenning van de mogelijkheden - past misschien niet zo goed bij die visie.
Toch zal er voorlopig nog discussie gevoerd blijven worden.
Reacties
Een reactie posten